Wat is het urencriterium?
Het urencriterium is een voorwaarde voor bepaalde ondernemersaftrekken. Je moet in een kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming(en) besteden. Daarnaast kan een tweede tijdseis gelden. Het bepaalt niet op zichzelf of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting: je kunt ondernemer zijn zonder deze urengrens te halen.
Zelfstandigenaftrek
Als je aan de voorwaarden voldoet en aan het begin van 2026 nog niet de AOW-leeftijd hebt bereikt, is de zelfstandigenaftrek €1.200. Dit verlaagt de winst waarover je belasting berekent; het is geen uitbetaling van €1.200. Naast uren gelden andere voorwaarden.
Startersaftrek
De gewone startersaftrek verhoogt de zelfstandigenaftrek onder voorwaarden met €2.123. Je moet recht hebben op zelfstandigenaftrek, in ten minste één van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer zijn geweest en in die vijf jaren maximaal twee keer zelfstandigenaftrek hebben toegepast. Controleer ook de overige voorwaarden.
Voorwaarden van het urencriterium
Besteed minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming(en), én meer tijd daaraan dan aan andere werkzaamheden, zoals loondienst. De tweede eis vervalt als je in ten minste één van de vijf voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer was. Bij later starten wordt 1.225 uur niet naar rato verlaagd. Zie de officiële voorwaarden van het urencriterium.
Welke uren tellen mee?
Niet alleen de uren die je direct voor klanten werkt, maar ook alle tijd die je in je bedrijf steekt telt mee. Denk aan administratie, reistijd naar opdrachten, marketing, scholing of het bijhouden van je website. Ook echte voorbereidingsuren vóór je KvK-inschrijving kunnen meetellen, binnen hetzelfde kalenderjaar. Uren uit eerdere jaren schuif je niet door. Alles wat aantoonbaar bijdraagt aan je onderneming helpt dus mee om de grens van 1.225 uur te halen.
Wat telt niet mee?
Uren waarop je alleen beschikbaar bent zonder te werken, vakanties of ziekte-uren mag je niet meetellen. Ook werk in een ongebruikelijk samenwerkingsverband met je partner telt niet altijd volledig mee.
Uren registreren
Een betrouwbare urenregistratie is cruciaal om het urencriterium te onderbouwen. Je kunt dit eenvoudig bijhouden in een Excel-sheet, een boekhoudprogramma of een speciale urenregistratie-app. Belangrijk is dat je altijd datum, activiteit en aantal uren noteert. Ondersteunend bewijs, zoals agenda’s, facturen, offertes of e-mails, versterkt je administratie. Bewaar de onderbouwing bij de uren. Bekijk het praktische voorbeeld voor urenregistratie.
Controle van de Belastingdienst
De Belastingdienst vertrouwt in eerste instantie op je eigen opgave. Toch kan er een controle komen. Dan moet je kunnen aantonen dat je uren realistisch zijn gezien je omzet en activiteiten. Een goede administratie is daarbij onmisbaar.
Boete urencriterium
Als je niet aan het urencriterium voldoet of dit niet kunt aantonen bij een controle, dan verlies je het recht op de zelfstandigenaftrek (en eventueel ook de startersaftrek). Dat betekent dat je meer inkomstenbelasting moet betalen, omdat je fiscale voordeel vervalt.
Er is meestal geen aparte geldboete, maar de Belastingdienst kan je aanslag corrigeren met terugwerkende kracht. Dit leidt vaak tot een navordering van belasting, plus mogelijk rente of een vergrijpboete als blijkt dat je opzettelijk onjuiste gegevens hebt opgegeven.
Urencriterium bij arbeidsongeschiktheid
Het verlaagde criterium van 800 uur hoort bij de speciale startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid. Het geeft geen zelfstandig recht op gewone zelfstandigenaftrek. Er gelden aanvullende voorwaarden, waaronder ondernemerschap voor de inkomstenbelasting, een kwalificerende uitkering en startersvoorwaarden. Controleer de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid.
Zwangerschapsverlof
Onderbreek je je werkzaamheden als ondernemer door zwangerschap, dan tellen de niet-gewerkte uren over in totaal zestien weken toch mee. Dit is een specifieke uitzondering op het tellen van daadwerkelijk gewerkte uren.
Urencriterium niet gehaald?
Dan vervallen de gewone zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Ben je wel ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan kan de mkb-winstvrijstelling gelden; daarvoor geldt geen urencriterium. Ook zakelijke kosten en andere regelingen hebben hun eigen voorwaarden.
Later in het jaar begonnen als zzp’er?
Ook bij een start in juli blijft de grens 1.225 uur: ongeveer 47 uur per week in de resterende 26 weken. Kies de startdatum op basis van wanneer je werkelijk onderneemt en wat haalbaar is. Stel een verplichte inschrijving of kansrijke opdracht niet uitsluitend voor aftrek uit. Leg echte voorbereidingsuren in hetzelfde kalenderjaar vast.
Urencriterium gehaald? Voorbeeld toepassing
Voorbeeld 2026: €50.000 omzet − €10.000 kosten = €40.000 winst. Je hebt aan het begin van het jaar nog niet de AOW-leeftijd bereikt en voldoet aan alle voorwaarden voor zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Na €1.200 en €2.123 aftrek resteert €36.677. De mkb-winstvrijstelling is 12,7% daarvan: €4.657,98. De belastbare winst is afgerond €32.019. Dit is niet de te betalen belasting. Andere inkomsten, persoonlijke aftrekposten, heffingskortingen en Zvw worden apart berekend. Zie de aftrekregels voor 2026.
Combineer je zzp met loondienst? Neem beide inkomsten mee in je berekening. Onze rekentool voor inkomstenbelasting geeft een indicatie.
Overzicht: urencriterium, zelfstandigenaftrek & startersaftrek
- Beoordeel eerst of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting.
- Controleer 1.225 uur én, waar van toepassing, meer tijd in de onderneming dan in andere werkzaamheden.
- Controleer daarna de overige voorwaarden voor zelfstandigenaftrek.
- Toets voor startersaftrek ook de vijf voorafgaande kalenderjaren.
Alleen genoeg uren maken geeft dus niet automatisch recht op elke aftrek. Zonder het gewone urencriterium kunnen zakelijke kosten en mkb-winstvrijstelling onder hun eigen voorwaarden nog wel gelden.
Urencriterium: zzp naast loondienst
Ook naast loondienst geldt minimaal 1.225 ondernemersuren per kalenderjaar. Was je in ten minste één van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer, dan vervalt de tweede tijdseis. Anders moet je meer tijd aan je onderneming besteden dan aan je andere werkzaamheden.
Voorbeeld: werk je 1.300 uur in loondienst en heb je geen andere werkzaamheden, dan moet je zonder die uitzondering meer dan 1.300 ondernemersuren maken. Met de uitzondering blijft 1.225 uur de grens. Registreer de uren van beide activiteiten afzonderlijk.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt het urencriterium gecontroleerd?
De Belastingdienst kijkt steekproefsgewijs of je uren aannemelijk zijn. Je moet dit onderbouwen met een urenadministratie en bewijsstukken.
Wat als je de 1.225 uur niet haalt?
Dan vervallen de gewone zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan kan de mkb-winstvrijstelling wel gelden. Zakelijke kosten en andere regelingen hebben eigen voorwaarden. Bij arbeidsongeschiktheid kan een afzonderlijke startersregeling gelden.
Wat betekent het voor het urencriterium als ik ook in de KOR zit?
De KOR staat los van het urencriterium. De KOR kent een omzetgrens van maximaal €20.000 en aanvullende voorwaarden. Deelname verandert de urentoets voor de inkomstenbelasting niet.
Hoe streng is het urencriterium?
De grens is hard: 1.225 uur of meer. Bij controle moet je dit aannemelijk kunnen maken. Zonder bewijs verlies je je aftrekposten en kan de Belastingdienst correcties opleggen
