Wat is jaarruimte?
Jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar fiscaal aftrekbaar mag gebruiken voor pensioenopbouw. Deze ruimte ontstaat alleen als je in het vorige jaar te weinig pensioen hebt opgebouwd. De berekening kijkt naar je inkomen en naar eventuele pensioenrechten. Heb je een pensioentekort, dan ontstaat jaarruimte. Heb je geen tekort, dan is de jaarruimte nul. Jaarruimte gebruik je altijd in het lopende kalenderjaar. Niet gebruikte jaarruimte uit dit jaar kun je later niet alsnog gebruiken.
Wat is een lijfrentepremie?
Een lijfrentepremie is het bedrag dat je stort voor aanvullend pensioen. Dit doe je via een lijfrenterekening, beleggingsrekening of verzekering. Met deze storting bouw je vermogen op voor later. De uitkering ontvang je meestal vanaf je pensioenleeftijd. Jij betaalt deze premie zelf als ondernemer. Alleen premies die je daadwerkelijk betaalt, komen in aanmerking voor aftrek.
Lijfrentepremie aftrekken
Je mag lijfrentepremies aftrekken als je jaarruimte of reserveringsruimte hebt. Deze aftrek verlaagt direct je belastbare inkomen. Je trekt alleen premies af die je in datzelfde kalenderjaar hebt betaald. Stort je meer dan toegestaan, dan is het meerdere niet aftrekbaar. Dat bedrag blijft wel in je lijfrente staan. Bij latere uitkering wordt dit deel niet opnieuw belast.
Wanneer heb je geen jaarruimte?
Je hebt geen jaarruimte als je geen pensioentekort hebt. Dit is bijvoorbeeld het geval als je voldoende pensioen hebt opgebouwd. Ook bij een laag of geen inkomen kan de jaarruimte op nul uitkomen. Daarnaast vervalt jaarruimte enige tijd na het bereiken van de AOW leeftijd. In die situatie kun je alleen nog reserveringsruimte gebruiken. Zonder jaarruimte kun je geen nieuwe lijfrentepremie aftrekken.
Jaarruimte berekenen
De jaarruimte wordt berekend met gegevens uit het vorige jaar. Sinds de Wet Toekomst Pensioenen bedraagt de jaarruimte 30% van de premiegrondslag. De premiegrondslag is je inkomen minus een vaste franchise. Eventuele pensioenopbouw wordt hiervan afgetrokken. Wat overblijft is je jaarruimte voor het huidige jaar. De Belastingdienst gebruikt hiervoor vaste rekenregels.
Wat heb je nodig?
Voor de berekening heb je een aantal gegevens uit het vorige jaar nodig. Zonder deze gegevens kun je de jaarruimte niet correct bepalen.
- Je belastbaar inkomen van het vorige jaar.
- Gegevens over pensioenopbouw via een werkgever.
- De factor A uit je pensioenoverzicht, of €0 als je geen pensioen had.
Voorbeeldberekening jaarruimte
Een voorbeeld laat zien hoe de berekening in de praktijk werkt.
- Winst vorig jaar: €50000.
- Franchise: €18000.
- Premiegrondslag: €32000.
- Jaarruimte: 30% van €32000 is €9600.
Dit bedrag mag je dit jaar fiscaal aftrekbaar storten in een lijfrente.
Reserveringsruimte
Reserveringsruimte is niet gebruikte jaarruimte uit eerdere jaren. Deze ruimte mag je in latere jaren alsnog benutten. Je kunt tot tien jaar terug onbenutte jaarruimte gebruiken. Per jaar geldt een wettelijk maximum. Gebruik altijd eerst de oudste reserveringsruimte. Niet gebruikte ruimte vervalt na verloop van tijd.
Voorbeeldberekening reserveringsruimte
Ook reserveringsruimte werkt met een eenvoudige optelsom.
- Drie jaar geleden had je €1500 jaarruimte.
- Je hebt in dat jaar niets gestort.
- Dit bedrag schuift door naar reserveringsruimte.
In een later jaar mag je deze €1500 alsnog gebruiken om een lijfrentepremie af te trekken, zolang je binnen de wettelijke grenzen blijft.
Wat is een pensioengat?
Een pensioengat ontstaat als je te weinig pensioen opbouwt. Dit komt vaak voor bij zzp’ers omdat je geen pensioen via een werkgever opbouwt. Je bouwt dan meestal alleen AOW op. Ook periodes zonder werk of met een laag inkomen vergroten het tekort. Het pensioengat bepaalt of je jaarruimte hebt. Hoe groter het tekort, hoe meer fiscale ruimte ontstaat.
AOW als basispensioen
De AOW is het wettelijke basispensioen. Iedereen die in Nederland woont of werkt bouwt dit op. De AOW biedt een minimuminkomen. Voor de meeste mensen is dit onvoldoende om comfortabel van te leven. Daarom is aanvullende pensioenopbouw nodig. Voor zzp’ers gebeurt dit meestal via een lijfrente.
Wet Toekomst Pensioenen (WTP)
De Wet Toekomst Pensioenen heeft de fiscale ruimte voor pensioenopbouw vergroot. Sinds 2023 mag je 30% van de premiegrondslag gebruiken voor jaarruimte. Ook kun je jaarruimte tot tien jaar terug benutten. Daarnaast mag je langer doorstorten na het bereiken van de AOW leeftijd. Deze wet maakt pensioenopbouw voor ondernemers flexibeler en aantrekkelijker.
Samenvatting
Als zzp’er moet je zelf pensioen opbouwen. Jaarruimte geeft je fiscale ruimte om dit te doen. Je benut deze ruimte via een lijfrente. Heb je ruimte uit eerdere jaren, dan gebruik je reserveringsruimte. De AOW is slechts een basis. Door jaarruimte actief te gebruiken voorkom je een onnodig groot pensioengat.
