Wat is een btw-vrijstelling?
Bij een vrijstelling bereken je geen btw over de betreffende levering of dienst. Of die vrijstelling geldt, hangt af van de prestatie en de voorwaarden. Je kunt tegelijk belaste en vrijgestelde omzet hebben. Een branchevermelding of registratie alleen maakt niet al je werkzaamheden vrijgesteld. Bewaar de onderbouwing en controleer iedere opdracht afzonderlijk.
Btw-plicht
Ben je btw-plichtig, dan breng je btw in rekening en moet je btw-aangifte doen. Je verrekent dan de btw die je ontvangt met de btw die je hebt betaald op zakelijke kosten.
Btw-tarieven uitgelegd
Nederland kent drie btw-tarieven:
- 21% standaardtarief
- 9% voor bepaalde goederen en diensten, zoals eten en boeken
- 0% bij aangewezen leveringen en diensten, bijvoorbeeld export onder voorwaarden
Bij het nultarief blijft de prestatie belast en kan btw op bijbehorende kosten aftrekbaar zijn. Bij een vrijstelling is die aftrek in beginsel uitgesloten. Bij btw verleggen geeft juist de afnemer de btw aan; dat is geen vrijstelling of nultarief.
Vrijgestelde branches en bedrijfsactiviteiten
Voor de volgende activiteiten kunnen vrijstellingen gelden. Controleer steeds de voorwaarden van de prestatie; dit is geen lijst van beroepen waarvan automatisch alle omzet is vrijgesteld:
- beleggingsgoud
- collectieve belangenbehartiging
- componisten, schrijvers, cartoonisten en journalisten
- financiële diensten en verzekeringen
- fondsenwervende activiteiten
- gezondheidszorg
- jeugd- en jongerenwerk
- kansspelen
- kantines
- kinderopvang
- levering roerende bedrijfsmiddelen
- lezingen, excursies en rondleidingen
- onderwijs
- onroerende zaken
- postdiensten
- radio en televisie
- samenwerkingsverbanden (koepelvrijstelling)
- sociaal-culturele instellingen
- sportorganisaties en sportclubs
- uitvaartondernemers
Deze vrijstellingen hebben per branche vaak aanvullende voorwaarden. Het is daarom belangrijk dat je weet onder welke categorie jouw dienst valt.
Btw-vrijstelling in het onderwijs
De soort onderwijs, uitvoering en overeenkomst bepalen of een vrijstelling geldt. Beroepsonderwijs kent aanvullende voorwaarden. Online onderwijs is niet automatisch belast of vrijgesteld; interactie kan een voorwaarde zijn. Niet-vakinhoudelijke huiswerk- en studiebegeleiding is belast, maar onder de officiële voorwaarden kun je voor vrijstelling kiezen. Beoordeel elke opdracht en lees de voorwaarden voor onderwijs.
Btw-vrijstelling in de zorg
Veel zorgdiensten zijn vrijgesteld van btw. Denk aan medische behandelingen, zorgconsulten, psychologische zorg, fysiotherapie en verpleegkundige ondersteuning. Je bent vrijgesteld als je diensten gericht zijn op de gezondheid van mensen en als je beroepskwalificaties voldoen aan de eisen die daarbij horen. Cosmetische behandelingen zonder medische noodzaak vallen meestal niet onder deze vrijstelling. Beoordeel bij meerdere opdrachtgevers iedere overeenkomst: medische dienstverlening en het ter beschikking stellen van personeel kunnen verschillend worden behandeld. Een beroepsregistratie alleen maakt een uitzenddienst niet vrijgesteld.
Btw-vrijstelling aanvragen
Een vrijstelling voor een prestatie volgt uit de wettelijke voorwaarden. Klopt je registratie bij de Belastingdienst niet met je werkzaamheden, bespreek dit met je belastingkantoor. Staat er een aangifte klaar, dien die dan in. Vul niet automatisch nul in: buitenlandse inkopen of verlegde btw kunnen aangifteplicht opleveren. Bewaar je administratie en de onderbouwing van de vrijstelling. Geef veranderingen naar belaste werkzaamheden door. Zie wat je bij vrijgestelde prestaties moet doen.
Btw vrijgesteld en kleineondernemersregeling (KOR)
De KOR is een afzonderlijke vrijwillige vrijstelling met een omzetgrens van maximaal €20.000 en aanvullende voorwaarden. Lever je uitsluitend al vrijgestelde prestaties, onderzoek dan wat deelname verandert. Bij gemengde omzet controleer je welke omzet voor de grens meetelt. Deelname sluit btw-aftrek uit; voor bepaalde inkopen kan toch een aangifte nodig zijn.
Voorwaarden
Om gebruik te maken van de KOR moet je voldoen aan drie voorwaarden:
- Je bent ondernemer voor de btw
- Je onderneming is in Nederland gevestigd
- Je meetellende omzet is maximaal €20.000 per kalenderjaar; controleer ook de overige deelnamevoorwaarden
Btw-vrijstelling bij internationale handel
Vrijstelling betekent niet dat buitenlandse handel zonder btw-verplichtingen verloopt. Controleer goederen of diensten, inkoop of verkoop en het land afzonderlijk. Bij buitenlandse inkoop kun je Nederlandse btw moeten aangeven of invoer-btw betalen, terwijl je die door de vrijgestelde toepassing niet kunt aftrekken. Gebruik de officiële hulpmiddelen voor de betreffende transactie.
Btw terugvragen (voorbelasting)
Splits kosten eerst naar gebruik: uitsluitend voor belaste omzet → aftrek volgens de normale voorwaarden; uitsluitend voor vrijgestelde omzet → geen aftrek; voor beide → gedeeltelijke aftrek volgens de toepasselijke verdeelmethode. Voorbeeld: €210 btw voor uitsluitend vrijgestelde werkzaamheden is niet aftrekbaar. Bij algemene kosten met een onderbouwd aftrekbaar aandeel van 60% is van €210 in dit voorbeeld €126 aftrekbaar. Lees de officiële verdeling en de algemene voorwaarden voor voorbelasting.
Hoe zet je btw-vrijstelling op je factuur?
Reik je voor een vrijgestelde prestatie een factuur uit, bereken dan geen btw en vermeld de toepasselijke vrijstelling. Schrijf niet alleen “0%”. Verwijs alleen naar artikel 11 Wet OB als dat de juiste grondslag is; de KOR is een andere vrijstelling. De wettelijke btw-factuurplicht kent uitzonderingen bij vrijgestelde prestaties. Zorg in ieder geval dat je administratie duidelijk maakt wat je leverde, aan wie en waarom de vrijstelling gold.
