Wat is een ICP-aangifte?
ICP staat voor intracommunautaire prestaties. In de opgaaf specificeer je bepaalde leveringen van goederen en diensten aan zakelijke afnemers in andere EU-landen. Je geeft per afnemer het btw-identificatienummer en de relevante omzet op. De Belastingdienst kan die gegevens uitwisselen met andere EU-landen.
De opgaaf is een aanvulling op je btw-aangifte. Alleen de btw-aangifte indienen is dus niet voldoende als je ook ICP-plichtige prestaties hebt geleverd. De officiële uitleg staat bij opgaaf ICP bij zakendoen met andere EU-landen.
Wanneer moet je als zzp’er ICP opgeven?
Bij veel zzp’ers gaat het om een dienst aan een ondernemer in een ander EU-land. Denk aan regulier advieswerk voor een Belgische onderneming met een geldig btw-id. Als de dienst volgens de hoofdregel in het land van de afnemer belast is en de btw naar die afnemer wordt verlegd, hoort de dienst doorgaans in de ICP-opgaaf. Diensten die daar vrijgesteld zijn of onder 0% vallen, neem je niet op.
| Situation | ICP-opgaaf? |
|---|---|
| Reguliere zakelijke dienst aan een EU-ondernemer; btw naar die afnemer verlegd | Ja, tenzij een uitzondering geldt, zoals vrijstelling of 0% in het land van de afnemer. |
| Goederen vanuit Nederland naar een ondernemer in een ander EU-land | Ja, als sprake is van een intracommunautaire levering. |
| Je koopt software of een andere dienst uit een EU-land | Niet in jouw ICP-opgaaf. Controleer wel de verwerking van de inkoop in je btw-aangifte. |
| Binnenlandse factuur met Nederlandse btw verlegd | Nee. Binnenlandse verlegging is geen intracommunautaire prestatie. |
| Een gewone verkoop aan een particuliere EU-klant | Niet als zakelijke ICP-levering; controleer de regels voor particulieren en eventueel OSS. |
| Een dienst aan een klant buiten de EU | Nee, de opgaaf ICP geldt voor intracommunautaire prestaties. |
Ook het overbrengen van eigen goederen naar een ander EU-land en voorraad op afroep kunnen een opgaaf vragen. Dat zijn afzonderlijke situaties; een verkoopfactuur aan een klant is dus niet de enige mogelijke aanleiding.
Controleer eerst de klant én het soort dienst
Het btw-identificatienummer van je klant
Vraag het buitenlandse btw-id op voordat je de factuur opstelt. Controleer het nummer via VIES en bewaar het resultaat. Klopt het nummer niet of wijken de gegevens af, vraag je klant dan om de juiste gegevens. De Belastingdienst verwijst hiervoor naar de Europese controle van btw-identificatienummers.
Voor een eenmanszaak is je eigen btw-id het nummer voor je facturen en zakelijke contacten. Verwar dat niet met je omzetbelastingnummer voor contact met de Belastingdienst. Lees meer over het verschil tussen btw-id en OB-nummer.
Een EU-adres betekent niet automatisch btw verleggen
Bij zakelijke diensten geldt vaak de hoofdregel van heffing bij de afnemer. Op zo’n factuur zet je geen Nederlandse btw en vermeld je dat de btw is verlegd. Maar diensten rond onroerend goed, toegang tot evenementen en enkele andere soorten diensten hebben eigen plaatsregels. Controleer die vóórdat je een buitenlandse btw-code kiest.
Gebruik daarvoor de officiële uitleg over diensten aan afnemers in andere EU-landen and uitgezonderde diensten. Ons artikel over btw verleggen als zzp’er behandelt ook de factuurvermelding.
Voorbeeld: advieswerk voor twee EU-klanten
Je hebt in één kwartaal regulier advieswerk afgerond voor twee zakelijke EU-klanten. De btw-id’s zijn geldig, de klanten nemen de diensten zakelijk af, de btw is naar hen verlegd en er geldt geen uitzondering of vrijstelling.
| Klant | Dienstomzet in het kwartaal | Opgaaf |
|---|---|---|
| Belgische onderneming | Twee opdrachten: €1.200 en €800 | €2.000 bij het Belgische btw-id |
| Duitse onderneming | Eén opdracht: €1.500 | €1.500 bij het Duitse btw-id |
In de ICP geef je per klant het totaal op: €2.000 en €1.500 aan diensten. Het totaal is €3.500. Als je in dit kwartaal geen andere intracommunautaire prestaties hebt, sluit dat aan op €3.500 in rubriek 3b van je btw-aangifte. Dit is de vergoeding voor de diensten, niet een bedrag aan af te dragen Nederlandse btw.
Controleer altijd over dezelfde periode. Doe je ICP per maand en btw-aangifte per kwartaal? Vergelijk dan het totaal van de drie maandopgaven met rubriek 3b van dat kwartaal.
Welk tijdvak geldt en wanneer moet je indienen?
Voor een in Nederland gevestigde ondernemer moet de ICP-opgaaf binnen één maand na het gekozen tijdvak binnen zijn. Voor het derde kwartaal van 2026 is dat uiterlijk 31 October 2026. Dit volgt uit de ICP-toelichting 2026, onderdeel voor ondernemers in Nederland.
- Alleen diensten: je mag per maand of kwartaal opgaaf doen. De grens van €50.000 voor goederen geldt niet voor diensten.
- Goederen: kwartaalopgaaf mag als je in dat kwartaal én elk van de vier voorafgaande kwartalen niet boven €50.000 aan intracommunautaire goederenleveringen kwam.
- Boven de goederengrens: de overstap naar maandopgaaf hangt af van de maand waarin je de grens overschrijdt.
- Jaaropgaaf: hiervoor is toestemming nodig; je kunt dit niet zelf kiezen omdat je weinig buitenlandse omzet hebt.
Lever je goederen én diensten, dan kun je ze onder voorwaarden apart opgeven. Voeg je alles samen, dan volg je de regels voor goederen. De volledige overgangsregels staan bij tijdvak opgaaf ICP.
Factuurdatum of uitvoeringsdatum?
Bij intracommunautaire goederenleveringen is de factuurdatum bepalend. Bij intracommunautaire diensten gaat het om het tijdvak waarin je de dienst hebt geleverd. Een dienst die in september is afgerond, verschuift dus niet vanzelf naar het vierde kwartaal omdat je de factuur in oktober maakt.
ICP-aangifte voorbereiden en indienen
- Selecteer de juiste prestaties. Houd diensten, goederen, inkopen en verkopen aan particulieren uit elkaar.
- Controleer de klantgegevens. Verzamel btw-id’s, landcodes en de bijbehorende verificaties.
- Tel per afnemer de bedragen op. Gebruik het juiste tijdvak en de juiste rubriek voor goederen of diensten.
- Sluit aan op je btw-aangifte. Onderzoek een verschil met rubriek 3b voordat je indient.
- Dien in en controleer de ontvangst. Dat kan via Mijn Belastingdienst Zakelijk, geschikte administratiesoftware of je fiscaal dienstverlener. Bewaar de opgaaf en ontvangstbevestiging.
Bij goederen moet ook je administratie onderbouwen dat de goederen daadwerkelijk naar een ander EU-land zijn vervoerd. Een buitenlands btw-id alleen is daarvoor niet genoeg. Zie de administratieve bewijsstukken voor EU-leveringen.
Een fout herstellen is iets anders dan een creditnota verwerken
Stond een bedrag verkeerd in een eerdere opgaaf, dan geef je in de volgende ICP de correctie op met het oorspronkelijke tijdvak, btw-id en plus- of minbedrag. Had je €900 opgegeven terwijl dat €700 moest zijn? Dan is de correctie −€200, niet opnieuw €700.
Een nieuwe creditnota door bijvoorbeeld een prijsvermindering verwerk je volgens de toelichting in rubriek 3, bij de gegevens van de intracommunautaire prestaties. Die hoort dus niet automatisch bij de rubriek voor een fout in een eerdere opgaaf. Controleer ook het effect op de btw-aangifte. De toelichting bij rubrieken 2 en 3 maakt dit onderscheid.
Hoe zit het met KOR en OSS?
De Nederlandse KOR is geen automatische vrijstelling voor alles wat je in het buitenland doet. Beoordeel waar je prestatie belast is en of je daar een vrijstelling toepast. Omzet die in een ander land belast is, telt ook niet op dezelfde manier mee voor de Nederlandse KOR-grens. Zie de officiële KOR-voorwaarden.
De EU-KOR kent aanvullende situaties. Bij goederen hangt het onder meer af van het land van vertrek en de vrijstelling die je daar toepast. Trek uit alleen het label ‘KOR’ daarom geen conclusie over de ICP. Controleer de samenloop van EU-KOR en intracommunautaire transacties.
Verkopen aan consumenten waarvoor je het eenloketsysteem gebruikt, horen bij een ander proces dan zakelijke ICP-prestaties. De OSS declaration vervangt een noodzakelijke ICP-opgaaf voor je zakelijke EU-omzet niet.
Frequently Asked Questions
Moet ik een lege ICP-aangifte indienen?
Heb je in het tijdvak geen op te geven intracommunautaire prestaties, goederenoverbrengingen of benodigde correcties? Dan hoef je geen lege ICP-opgaaf in te dienen. Dat staat los van een btw-aangifte waartoe je verplicht bent: die moet je ook zonder omzet indienen.
Doe ik ICP over een factuur van een buitenlandse leverancier?
Nee, jouw ICP-opgaaf gaat over de prestaties die jij opgeeft als leverancier, niet over een gewone inkoopfactuur. Bij inkopen uit een ander EU-land kan wel Nederlandse btw verschuldigd zijn, bijvoorbeeld door verlegging. Bekijk de uitleg over goederen en diensten afnemen uit andere EU-landen. Aftrek van die btw hangt af van je aftrekrecht.
Moet een particuliere klant in België in mijn ICP-opgaaf?
Een gewone verkoop aan een particuliere klant neem je niet op als zakelijke ICP-prestatie. Er kunnen wel andere btw-regels gelden, zoals die voor afstandsverkopen. Nieuwe vervoermiddelen zijn een bijzondere uitzondering en vragen een afzonderlijke beoordeling.
Mijn software maakt een ICP-overzicht. Ben ik dan klaar?
Een voorbereid overzicht is nog geen ingediende opgaaf. Controleer de btw-codes, klantnummers, het tijdvak en de aansluiting met de btw-aangifte. Controleer na verzending ook of de opgaaf is geaccepteerd. Software kan een verkeerde invoer anders keurig overnemen.
